Soạn bài Viết văn bản nghị luận về một tác phẩm văn học (kịch bản văn học) hoặc tác phẩm nghệ thuật (bộ phim) - Chân trời sáng tạo

Bài nghị luận về một tác phẩm thường phải nêu ra những cảm nhận, suy nghĩ về mặt nội dung và hình thức, nhận xét và đánh giá về tác phẩm đang được bàn luận. Để hiểu rõ hơn, dưới đây là soạn bài soạn bài Viết văn bản nghị luận về một tác phẩm văn học (kịch bản văn học) hoặc tác phẩm nghệ thuật (bộ phim).

Soạn bài Viết văn bản nghị luận về một tác phẩm văn học (kịch bản văn học) hoặc tác phẩm nghệ thuật (bộ phim) - Chân trời sáng tạo 1. Soạn bài Viết văn bản nghị luận về một tác phẩm văn học (kịch bản văn học) hoặc tác phẩm nghệ thuật (bộ phim) - Ngữ liệu tham khảo 1 1.1 Câu 1 trang 136 SGK Văn 11/1 Chân trời sáng tạo Vấn đề nghị luận ở trong văn bản là gì? Phương pháp giải: Từ ngữ liệu, hãy xác định vấn đề nghị luận. Lời giải chi tiết: Vấn đề nghị luận ở trong văn bản chính là xung đột trong bi kịch Vũ Như Tô. 1.2 Câu 2 trang 136 SGK Văn 11/1 Chân trời sáng tạo Người viết đã đưa ra những lí lẽ và bằng chứng gì để khẳng định: xung đột quyết liệt trong tác phẩm bi kịch Vũ Như Tô của tác giả Nguyễn Huy Tưởng là xung đột giữa nghệ sĩ với nhân dân trong văn bản? Phương pháp giải: Đọc kỹ văn bản sau đó xác định những lí lẽ và bằng chứng người viết sử dụng để khẳng định: xung đột quyết liệt trong tác phẩm bi kịch Vũ Như Tô của tác giả Nguyễn Huy Tưởng là xung đột giữa nghệ sĩ với nhân dân trong văn bản. Lời giải chi tiết: Những lí lẽ và bằng chứng người viết sử dụng để khẳng định xung đột quyết liệt trong tác phẩm bi kịch Vũ Như Tô của tác giả Nguyễn Huy Tưởng chín là xung đột giữa nghệ sĩ với nhân dân ở trong văn bản: - Lý lẽ 1: Vũ Như Tô nghệ sĩ tài trời đã ngoại tứ tuần mà vẫn chưa làm nên sự nghiệp, phải chọn lựa giữa các con đường và mỗi con đường đều oan nghiệt theo một kiểu: hoặc là từ chối thiên chức hoặc là tự sát hoặc là tuân lệnh sau đó mượn tay Lê Tương Dực nhằm thực hiện mộng lớn. + Ông đòi vua cho mình toàn quyền làm việc, kẻ nào dám tái lệnh chém bêu đầu. Công trình với năm vạn thợ bên trong cùng mười vạn thợ bên ngoài được so sánh với cuộc chiến tranh ở nước ngoài. + Cái quyền sống của nhân dân đã bị hi sinh không thương tiếc trong cuộc chiến đó được phát lên nhiều lần và từ nhiều miệng… Quyền lợi của quần chúng nhân dân đã được tác giả bênh vực bằng những phương tiện nghệ thuật chứa đầy tính thuyết phục, không thể đặt chúng xuống phía dưới phạm trù “cái nhất thời” mà để hi sinh cho “cái vĩnh cửu” được. - Lí lẽ 2: Nếu quan niệm về hoạt động sáng tạo là sự thực hiện mệnh lệnh của cái đẹp và việc bảo vệ quyền sống với các quyền chính đáng khác của con người là sự thực hiện mệnh lệnh cho cái thiện, thì trước chúng ta là cuộc xung đột khốc liệt giữa cái đẹp với cái thiện. ⇒ Xung đột quyết liệt giữa nghệ sĩ với nhân dân: Nghệ sĩ đang mượn tay vương quyền >< Nhân dân không chấp nhận được sự áp đặt. 1.3 Câu 3 trang 136 SGK Văn 11/1 Chân trời sáng tạo Em đã rút ra được những lưu ý gì khi viết một văn bản nghị luận về một vở bi kịch sau khi đọc văn bản trên? Phương pháp giải: Từ văn bản trên, đúc kết lại những nội dung của văn bản sau đó rút ra những lưu ý khi viết một văn bản nghị luận về một vở bi kịch. Lời giải chi tiết: Những lưu ý khi viết một văn bản nghị luận về một vở kịch từ văn bản phía trên đó là: - Lựa chọn vấn đề bàn luận sao cho phù hợp vì nội dung và hình thức của một vở kịch thường sẽ bao gồm nhiều khía cạnh và nhiều vấn đề cần quan tâm đến. - Các luận điểm cần phải hết sức rõ ràng và mạch lạc để có thể làm sáng tỏ được luận đề của bài viết - Khẳng định lại luận đề sau khi đã phân tích. 2. Soạn bài Viết văn bản nghị luận về một tác phẩm văn học (kịch bản văn học) hoặc tác phẩm nghệ thuật (bộ phim) - Ngữ liệu tham khảo 2 2.1 Câu 1 trang 137 SGK Văn 11/1 Chân trời sáng tạo Vấn đề nghị luận của văn bản là gì? Phương pháp giải: Tìm hiểu nội dung của ngữ liệu tham khảo 2 sau đó chỉ ra vấn đề nghị luận trong văn bản. Lời giải chi tiết: Vấn đề nghị luận của văn bản đó là: Nước trở thành một hình tượng xuyên suốt Mùa len trâu, thành một thứ ngôn ngữ phim truyện rất riêng và độc đáo. 2.2 Câu 2 trang 137 SGK Văn 11/1 Chân trời sáng tạo Việc người viết trích dẫn quan điểm của Nguyễn Võ Nghiêm Minh, đạo diễn phim Mùa len trâu và nhiều lần liên hệ tới tập truyện Hương rừng Cà Mau của Sơn Nam nhằm mục đích gì? Phương pháp giải: Quan sát nội dung, sau đó liên hệ với phần trích dẫn ý kiến của đạo diễn Nguyễn Võ Nghiêm Minh phim Mùa len trâu và nhiều lần liên hệ tới tập truyện Hương rừng Cà Mau của Sơn Nam, chỉ ra mục đích của người viết. Lời giải chi tiết: Người viết trích dẫn quan điểm của Nguyễn Võ Nghiêm Minh, đạo diễn phim Mùa len trâu và nhiều lần liên hệ tới tập truyện Hương rừng Cà Mau của Sơn Nam nhằm mục đích: đưa dẫn chứng cụ thể hơn vào bài để có thể làm rõ và xác thực được quá trình chuyển thể từ tập truyện sang phim ảnh, thể hiện ý kiến về hình tượng nước ở trong phim thông qua tác phẩm với giá trị hiện thực của người đạo diễn. 2.3 Câu 3 trang 137 SGK Văn 11/1 Chân trời sáng tạo Viết văn bản nghị luận về một tác phẩm phim truyện có gì giống và khác biệt với viết văn bản nghị luận về một kịch bản văn học? Phương pháp giải: Từ nội dung những ngữ liệu tham khảo phía trên, so sánh điểm giống nhau và khác nhau về văn bản nghị luận về một tác phẩm phim truyện với văn bản nghị luận về một kịch bản văn học. Lời giải chi tiết: Đặc điểm Văn bản nghị luận về một kịch bản văn học Văn bản nghị luận về một tác phẩm phim truyện Giống nhau Nội dung với hình thức của 1 kịch bản văn học hoặc một tác phẩm phim truyện đều mang nhiều khía cạnh và vấn đề khác nhau có thể gợi ra một hoặc nhiều vấn đề cần phải bàn luận. Khác nhau Nội dung chính: xung đột giữa bi kịch cùng với hành động trong bi kịch. Từ xung đột, cốt truyện với hành động của những nhân vật chính → Gửi gắm thông điệp liên quan đến xã hội, vấn đề Nội dung chính thể hiện thông qua hình ảnh và hành động của nhân vật vì thế ít chi tiết hơn so với ngôn ngữ trong kịch. 3. Soạn bài Viết văn bản nghị luận về một tác phẩm văn học (kịch bản văn học) hoặc tác phẩm nghệ thuật (bộ phim): Thực hành viết 3.1 Bài viết tham khảo 1: Cảm nhận về giá trị nội dung và hình thức nghệ thuật của “Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài” Mẫu tham khảo 1: Nguyễn Huy Tưởng đã tạo ra một câu chuyện về nhân vật Vũ Như Tô từ một sự kiện lịch sử có thật vào thế kỉ XVI, Nguyễn Huy Tưởng đã hư cấu và sáng tác vở kịch Vũ Như Tô, một vở kịch hiện đại mang yếu tố bi kịch, đặt ra vấn đề vô cùng quan trọng: số phận của nghệ thuật và của người nghệ sĩ trong hoàn cảnh đất nước đang bị chìm đắm bởi chế độ phong kiến thối nát. Tác giả đã xây dựng nên một nhân vật trung tâm của vở kịch hết sức đặc biệt, đó chính là người nghệ sĩ tài ba, ngàn năm chưa hề có một người như nhân vật Vũ Như Tô. Người kiến trúc sư thiên tài ấy có lí tưởng nghệ thuật và ham mê cái đẹp cùng khao khát sáng tạo cái đẹp nhưng không nhận thức được mâu thuẫn giữa lí tưởng nghệ thuật với hoàn cảnh thực tế của nhân dân đang ngày ngày bị đày đọa và giết hại trong quá trình xây Cửu Trùng Đài nên cuối cùng phải trả giá bằng chính sinh mệnh bản thân một cách bi thảm. Vũ Như Tô vẫn không thể nào thoát ra khỏi trạng thái mơ màng và ảo vọng của chính mình. Ông không tin rằng, công trình cao cả mà mình làm lại có thể bị xem là tội ác, cũng như không thể nào tin được sự quang minh chính đại của bản thân lại bị rè rúng và nghi ngờ. Sự vỡ mộng của Vũ Như Tô vì thế là rất đau đớn và kinh hoàng gấp bội lần khi so với Đan Thiềm. Nỗi đau ấy bộc lộ ra thành tiếng kêu vô cùng bi thiết và âm điệu não nùng, khắc khoải chẳng những trở thành một âm hưởng chủ đạo bao trùm lên đoạn kết đã đành, mà còn là một thứ chủ âm dội ngược lên tất cả những phần trước của vở kịch. "Ôi mộng lớn! Ôi Đan Thiềm! Ôi Cửu Trùng Đài!". Đó cũng chính là những tiếng kêu cuối cùng của Vũ Như Tô khi mà ngọn lửa oan nghiệt đang bùng bùng thiêu rụi lấy Cửu Trùng Đài, ngay sau đó tác giả của nó bị dẫn vào pháp trường. Trong tiếng kêu đó, mộng lớn, Đan Thiềm, Cửu Trùng Đài đã được nhân vật Vũ Như Tô đặt kế tiếp nhau và nỗi đau mất mát như nhập hòa lại làm một, một nỗi đau bi tráng đến tột cùng. Tận mắt chứng kiến Nguyễn Vũ đã tự sát, nghe tên nội gián thông báo về kẻ phá, người đốt Cửu Trùng Đài, Vũ Như Tô vẫn cho đó là điều hết sức vô lý. Nghe tiếng quân lính reo hò truy tìm mình nhằm phanh thây, Vũ Như Tô vẫn cố gắng đấu lý với số phận và với cuộc đời: Có lý gì để họ giết tôi? Đứng trước đội quân khởi loạn gươm giáo sáng lòa, Vũ Như Tô tự trấn an bản thân: Đời ta chưa tận, mệnh ta chưa cùng. Ta sẽ xây một tòa đài vĩ đại để tạ lòng tri kỷ. Bị ra lệnh dẫn về trình chủ tướng, Vũ Như Tô vẫn còn hy vọng sẽ có thể phân trần và giảng giải cho người đời biết rõ về nguyện vọng của ta. Ông dường như không hề nghe thấy bất cứ tiếng cười ầm ĩ và lời quát tháo của bọn binh lính. Mày không biết mấy nghìn người chết vì Cửu Trùng Đài, mẹ mất con, vợ mất chồng vì mày đó ư? Người ta oán mày còn hơn oán quỷ. Ông vẫn say sưa trong giấc mộng về Cửu Trùng Đài: Vài năm nữa, đài Cửu Trùng hoàn thành, cao cả, huy hoàng, giữa cõi trần lao lực, có một cảnh Bồng Lai… Nguyễn Huy Tưởng đã xây dựng nên nhân vật Vũ Như Tô cùng với những khát vọng nghệ thuật cao cả, nhưng khát vọng về nghệ thuật đó lại xa rời thực tế. Vũ Như Tô và Đan Thiềm coi Cửu Trùng Đài như cả phần xác lẫn phần hồn trong cuộc đời mình. Vì nó mà Vũ Như Tô đã chấp nhận làm việc cho hôn quân bạo chúa. Vì nó mà dù có bị thương trên công trường, ông vẫn muốn được tiếp tục chỉ đạo công việc. Cũng vì nó, để giữ gìn kỷ luật, ông buộc phải trị tội những người thợ dám bỏ trốn. Cũng lại vì nó mà ông đã quyết định ở lại trong cung cấm, giữa cơn biến loạn nhằm bảo vệ không phải mạng sống của bản thân mà là bảo vệ Cửu Trùng Đài - sinh mạng nghệ thuật của cả cuộc đời ông. Có thể nói rằng thông qua đoạn trích này ta đã thấy nó mang đầy đủ các yếu tố để làm nên một vở kịch vô cùng hấp dẫn và dường như tất cả những xung đột kịch được nhà văn xây dựng rất lôi cuốn hấp dẫn. Chính cái không khí nhịp điệu thì dường như cứ tăng lên dần dần tạo nên một tính chất vô cùng gay gắt của xung đột kịch. Nhà văn đã thật sự tài tình khi thắt nút sau đó lại mở nút nhưng kết cục tóm lại vẫn là bi kịch. Qua đây Nguyễn Huy Tưởng cũng đã thể hiện được quan niệm nghệ thuật phải gắn liền với cuộc sống hằng ngày. Nghệ thuật chân chính nhất sẽ không thể tách rời được cuộc sống. https://vuihoc.vn/tin/thpt-soan-bai-viet-van-ban-nghi-luan-ve-mot-tac-pham-van-hoc-kich-ban-van-hoc-hoac-tac-pham-nghe-thuat-bo-phim-chan-troi-sang-tao-2366.html